Przemysł i rzemiosło w Bydgoszczy
Oddajemy w ręce Czytelników polskie tłumaczenie wyjątkowej publikacji z 1907 roku – „Industrie und Gewerbe in Bromberg”, dzieła dokumentującego rozwój przemysłu i rzemiosła w Bydgoszczy w okresie intensywnej industrializacji drugiej połowy XIX i na początku XX wieku. Książka ta ukazuje miasto w przełomowym momencie jego historii, gdy dzięki sprzyjającym warunkom gospodarczym i infrastrukturalnym, Bydgoszcz przekształciła się z lokalnego ośrodka rzemieślniczego w nowoczesne centrum przemysłowe. Powstanie publikacji zbiega się z okresem intensywnego rozwoju miasta – nie tylko gospodarczego, lecz także przestrzenno-estetycznego, gdy Bydgoszcz coraz wyraźniej ukazywała swoje najpiękniejsze oblicze z perspektywy wody. Szczególne miejsce w tej publikacji zajmuje Kanał Bydgoski, którego kluczowa rola w rozwoju przemysłu miasta nad Brdą została obszernie ukazana w poszczególnych rozdziałach tematycznych książki. Budowa Kanału była impulsem, głównym motorem i katalizatorem industrializacji, który otworzył Bydgoszcz na nowe szlaki handlowe, umożliwił dynamiczny rozwój żeglugi, stoczni, portów, sprawny transport surowców i towarów, a także przyciągnął inwestycje przemysłowe, w tym wielu zagranicznych przedsiębiorstw. Dzięki niemu powstały nowe firmy, fabryki, dzielnice przemysłowe i rozwinęły się takie gałęzie, jak przemysł drzewny, maszynowy, spożywczy czy tytoniowy – wszystkie korzystające z dogodnego położenia nad wodną arterią łączącą Wisłę z Odrą. W naszym mieście intensywnie rozwijały się przedsiębiorstwa żeglugowe, które z czasem zyskały znaczenie wykraczające poza przewóz towarów, mając realny wpływ na przekształcenia zachodzące na drodze wodnej.W roku 2024 miał miejsce jubileusz 250-lecia Kanału Bydgoskiego. Książka „Industrie und Gewerbe in Bromberg” pozwala nie tylko spojrzeć w przeszłość, ale także zrozumieć, jak głęboko Kanał Bydgoski wpisał się w tożsamość miasta. Jego wpływ wykraczał w wielu aspektach poza gospodarkę, gdyż kształtował przestrzeń społeczną, organizował życie codzienne i inspirował kolejne pokolenia bydgoszczan.Reprint tej publikacji nabiera zatem szczególnego znaczenia. Jest nie tylko opracowaniem dokumentującym epokę rozwoju industrialnej Bydgoszczy oraz kompendium wiedzy historycznej z dużym walorem źródłowym i ikonograficznym. Stanowi także przypomnienie i refleksję, jak infrastruktura może budować oblicze i potencjał miasta oraz jego przyszłość. Kanał Bydgoski, opisany w 1907 roku jako fundament rozwoju Bydgoszczy, pozostaje do dziś symbolem imponującej myśli inżynierskiej XVIII wieku. Chociaż nie pełni on już swej dawnej gospodarczej roli, to efekty jego oddziaływania widoczne są w przestrzeni miejskiej w postaci zabytkowych budowli hydrotechnicznych, organizacji licznych wydarzeń muzealno-kulturalnych i w pamięci zbiorowej, w tym za sprawą zgłoszonego wniosku o uznanie Kanału Bydgoskiego za Pomnik Historii.Redaktorzy niniejszej publikacji wyrażają nadzieję, że przyczyni się ona do lepszego poznania dziejów rozwoju industrialnej Bydgoszczy oraz do refleksji nad historią i rolą Kanału Bydgoskiego, co zaowocuje podjęciem w tym zakresie kolejnych inicjatyw, studiów i prac naukowych. Reprint ten stanowić może też inspirację zarówno dla badaczy, jak i dla mieszkańców do odkrywania przemysłowego genius loci Bydgoszczy. Znaczna część architektonicznego dziedzictwa poprzemysłowego nadal zajmuje ważne miejsce na topograficznej mapie miasta nad Brdą.
Tomasz Izajasz
Radosław Michna
Wydawca:
Muzeum Kanału Bydgoskiego im. Sebastiana Malinowskiego
ul. Staroszkolna 10, 85-209 Bydgoszcz, e-mail: muzeum@kanalbydgoski.pl
Wydawca II – Wydawnictwo Pejzaż, Stadnicki s.k.
ISBN 978-83-67754-45-3
Bydgoszcz 2025, Nakład 200 egz.
Przekład z języka niemieckiego - Anna Skrzydlewska
Korekta przekładu z języka niemieckiego - Radosław Michna
FORMAT B5 - 368 STRON
OPRAWA MIĘKKA USZLACHETNIONA
PROJEKT/DTP - Wydawnictwo Pejzaż